Eserin adı Kelile ve Dinme. Yazarı: Beydeba. Damla Yayınevi tarafından basılan kitap Milli Eğitim Bakanlığı’nın tavsiye ettiği “100 Temel Eserden”den biri. Kitabı yayına hazırlayan: Kitap sayfadan oluşmuş.
Kelile ve Dinme asıl on beş bölümden oluşuyor. Buna ek olarak kitabın başına iki ayrı başlık halinde iki bölüm ilave edilmiş.Başlangıç kısmındaki bu iki bölümden ilkinde filozof Beydeba tanıtılmış ve Kelile ve Dimne’nin yazılış öyküsü anlatılmış. Ünlü ve azametli Hint hükümdarı Debşelem, atalarının geleneğine uyarak bilge veziri Beydeba’dan bir eser yazmasını ister.”Bu öyle bir eser olsun ki, dış yüzü halkı, iç yüzü hükümdarı idare etsin. Ben öldükten sonra da adım yaşasın ve bu kitap dünyada durdukça dursun.”
Hint ülkesinin en büyük filozofu bir yıl aralıksız çalışarak hükümdarın arzusunu yerine getirir. Düzenlenen bir törenle eseri hükümdara ve halka okur. Böylece kitap Hint hükümdarlarının hazineleri arasındaki yeri alır. İkinci bölümde ise Kelile ve Dimne’nin bilime, sanata ve kitaplara düşkün Fars hükümdarı Nuşirevan’ın bir casusunu Hindistan’a göndererek, ününü işittiği bu eşsiz kitabı gizlice Farsça’ya çevirterek ülkesine getirtme serüveni anlatılmıştır.
Bu iki bölümden sonra asıl eser on beş bölüm halinde verilmiştir. Filozof Beydeba, her bölümde bir meseli ortaya atmış ve o meselin çözümü için gerekli bilgileri vermiş onlarca hikaye anlatmıştır. Eserinde kurtları, kuşları, çakalları, börtü böceği konuşturmuş dış yüzüyle halka hitap ederken iç yüzüyle siyaset ilmini anlatarak hükümdarlara yol göstermiştir. Kitaptaki onlarca hikmetli, güzel ve eğlenceli hikayeyi sıkılmadan okuyacağınızı ve bitirdiğinizde bu eserin insanı ve yaşamı çözmüşlüğün en yalın anlatımı olduğunu hayranlıkla göreceksiniz.
Ben bu kitabı okurken Beydeba, Hükümdar Debşelem ve eseri Farsçaya gizlice tercüme ederek ülkesine getiren casus Berzeveyh’in yaşam öykülerinden şu sonuca ulaştım. Günümüz insanı bilgiyi, hüneri, başarıyı, servet ve şöhret kazanmak için istiyor; geçmiş çağların bilge insanları ise ölümsüzlüğe ulaşmak için istemişler.
Sabahat Aktaş Çelik
Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmeni
