Sokak çocukları ülkemizin kanayan yarası. Sokağa düşerek hayat mücadelesi veren, ya da ailesine yardımcı olmak amacıyla sokaklarda çalışmak zorunda kalan çocukların sayısı gün geçtikçe artıyor. Artışın en yüksek olduğu illerden biri de Batman. Ellerinde gezdirdikleri kağıt mendil, sakızları satmaya çalışan ve kirli yüzlerindeki acı tebessümle ayakkabı boyacılığı yapan çocuklar karanlık bir geleceğe doğru yol alıyorlar. Sokak çocuklarının istihdamı için gerekli önlemler alınmazsa toplum ve birey hayatının tehlikeye düşeceği uzmanlar tarafından öngörülüyor.
Batman’dave yurt genelinde sokaklarda gördüğümüz uyuşturucu madde bağımlısı ya da çalışmak zorunda kalan çocukların sorunları üzerinde acilen durulması gerekiyor. Bu çocukların sokaklardan kurtulması ve daha iyi bir geleceğe sahip olması için çalışmak, hem toplumsal vicdanın, hem de Türkiye’nin uluslararası anlaşmalar uyarınca yapmayı taahhüt ettiği eylemlerin gereği. Türkiye, Cenevre Çocuk Hakları bildirisinde ve 20 Kasım 1953 tarihinde, Birleşmiş Milletler Teşkilatı Genel Kurulu’nda ‘Medeni ve Siyasi Haklar Uluslararası Sözleşmesini imzalayarak, anlaşmaya taraf ülkelerle birlikte “çocuğun gerek bedensel, gerek zihinsel bakımdan tam ergenliğe ulaşmamış olması nedeniyle doğum sonrasında” gelişimini sağlıklı tamamlaması için gerekli yasal düzenlemeyi yerine getirmeyi taahhüt etmiştir.
Turgut Kaya/Fatih Lisesi
Sokak çocuğu kimdir?
Sokak çocuğu ile sokakta çalışmak zorunda kalan çocukları bir birinden ayırmak gerekiyor. 24 saat boyunca sokakta çalışan, ailesiyle ilişkileri kopuk olan ve geçimini sokaktan sağlayan çocuklara sokak çocuğu deniyor. Ayrıca bu çocukların büyük bir bölümü suça bulaşıp uçucu maddeler kullanarak günün tamamını dışarıda geçirmektedir. Sokakta çalışan çocuklar ise ailesinin geçimine yardım etmek amacıyla çalışan çocuklar grubuna giriyor. Daha çok ailelerinin masraflarını karşılamak için gecenin geç saatine kadar mendil satan, araba camı silen, dilencilik ve ayakkabı boyacılığı yapan çocukların madde bağımlılığına kapılmadıklarını görülmekte. Bu çocuklara neden çalıştıkları sorulduğunda anne ve babalarını mutlu etmek istedikleri cevabı alınıyor.
Çocukları sokağa iten nedenler nelerdir?
Çocukların sokağa düşmelerindeki başlıca faktörler ekonomi ve ailedir. Bunun yanında göç ve kültürel yozlaşma sayının artmasına neden oluyor. Yapılan araştırmalar sonucunda bu çocukların ebeveynlerinin eğitim düzeyinin çok düşük olduğu belirlendi. Babaların bir çoğu ilkokul mezunu veya terk. Annelerin % 90’ı ev dışında çalışmamış. Yine araştırmalara göre çocuk sayısı yüksek aile reislerinin % 44’ü işsiz. İşsizlik sonucu sokağa düşen çocuk sayısının en hızlı arttığı iller sırasıyla İstanbul, Ankara ve Uşak. Bu ailelerin %26’sı en az 6 nüfustan oluşuyor.
Neden uyuşturucu kullanıyorlar?
Çocukların uyuşturucu kullanma nedenlerinin başında zorluklar karşısında bedensel ve duygusal güç kazanmak var. Ayrıca utanma duygusunu yok eden uçucu maddelerin dilenmede kolaylık sağlaması ve ucuz olması madde bağımlılığını artıran etkenlerden.
Toplumsal çürümüşlüğün belirtileri
Sokağa düşen her çocuk şiddete maruz kalıyor. Fiziksel ve cinsel istismarlar bireyin topluma karşı nefretini artırıyor. Yetişkinlik döneminde suç örgütlerince kullanılan çocuklar, toplum yapısını zedeleyen eylemlere girişebiliyor. Sokakta yaşam mücadelesi veren çocuklarda telafisi bazen mümkün olmayan yaralar açılıyor. Bunlar: bulaşıcı hastalıklar, bağımsızlık sonucu oluşan sendromlar, kaçırılma, öldürülme…
Ne yapmalıyız?
Öncelikle bu bireylerin yarının gençleri olduğunu bilmek gerek. Toplumsal sorumluluğumuzun farkında olarak çocukları evden koparacak her türlü tutum ve davranışlardan uzak durmalıyız. Sokaklarda çalışan çocuklardan satın alınan her türlü şeyin onu sokağa daha çok bağladığı unutulmamalıdır. Bu sorunla en etkin mücadeleyi ise sivil kuruluşlar ve kamu yararına çalışan dernekler verebilir.
|
